Vendimi i Gjykatës Kushtetuese Shtyhet Mes Tensioneve Politike
Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut njoftoi të mërkurën se nuk do të marrë një vendim të menjëhershëm mbi kushtetutshmërinë e Ligjit të Gjuhëve të vitit 2018. Në vend të kësaj, gjykata do të zhvillojë një seancë paraprake për të dëgjuar mendimet e ekspertëve ndërkombëtarë para se të marrë një vendim përfundimtar, i cili pritet të merret brenda tre muajve të ardhshëm.
Kryetari i gjykatës, Darko Kostadinovski, deklaroi:
"Brenda një, dy ose tre muajve, më shumë a më pak, kjo gjykatë do të marrë një vendim."
Mungesa e Gjyqtarëve Shqiptarë Në Seancë
Seanca e së mërkurës u zhvillua pa praninë e tre gjyqtarëve, të cilët i përkasin pakicave etnike. Gjyqtarët Osman Kadriu dhe Naser Ajdari, të dy shqiptarë etnikë, refuzuan të marrin pjesë. Ndërkohë, gjyqtari Fatmir Skender, me prejardhje turke, u tërhoq nga seanca pasi propozimi i tij për shtyrjen e plotë të diskutimeve u refuzua.
BDI-ja Organizon Protesta në Mbrojtje të Ligjit
Mbështetës të Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI) u mblodhën para Gjykatës Kushtetuese në Shkup për të kundërshtuar ndryshimet e mundshme të ligjit. Tenda të ngritura që prej fundjavës shërbejnë si simbol i rezistencës për mbrojtjen e gjuhës shqipe. Zëvendëskryetari i BDI-së, Bujar Osmani, kritikoi ashpër vendimin e gjykatës për të zhvilluar një seancë paraprake, duke e cilësuar atë si të njëanshme dhe të ndikuar nga përbërja monoetnike e gjykatës.
"Vendimi i vetëm i drejtë që Gjykata Kushtetuese duhet të merrte sot ishte refuzimi i të gjitha 13 iniciativave kundër Ligjit të Gjuhëve," deklaroi Osmani, duke shtuar se aktet e rezistencës do të vazhdojnë.
Historia e Ligjit të Gjuhëve
Ligji i miratuar në vitin 2018, nën qeverisjen e përbashkët të Socialdemokratëve dhe BDI-së, zgjeronte përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe në institucione si bashkitë, spitalet dhe gjykatat. Shqiptarët përbëjnë rreth një të katërtën e popullsisë së vendit, dhe ky ligj synonte zbatimin e plotë të Marrëveshjes së Ohrit të vitit 2001, që përfundoi konfliktin e armatosur mes shqiptarëve dhe forcave maqedonase.
Opozita e atëhershme, partia VMRO DPMNE, kundërshtoi ligjin, duke argumentuar se ai cenonte interesat kombëtare. Në vitin 2019, mbi 40 individë dhe grupe dorëzuan 13 ankesa kundër ligjit, duke sfiduar si procedurën parlamentare të miratimit ashtu edhe mënyrën e zbatimit të tij.
Akuzat dhe Reagimet
Kryeministri dhe lideri i VMRO DPMNE-së, Hristijan Mickoski, akuzoi BDI-në për provokime dhe përpjekje për të ushtruar presion mbi gjykatën. Mickoski deklaroi:
"BDI e di saktësisht se si funksionojnë procedurat e gjykatës, por po ushtrojnë presion për të pretenduar më pas se vendimet ishin rezultat i këtij presioni."
Ndërkohë, aleanca shqiptare Vlen, një rival i ashpër politik i BDI-së, akuzoi këtë të fundit për manipulim. Ata siguruan shqiptarët se gjuha shqipe do të mbetet e mbrojtur pavarësisht presioneve politike.
"BDI-ja po përpiqet të portretizohet si shpëtimtare e gjuhës shqipe, por shqiptarët nuk kanë përse të shqetësohen. Gjuha do të mbetet e mbrojtur," deklaroi Vlen.
E Ardhmja e Ligjit
Gjykata Kushtetuese është ende në fazën paraprake të shqyrtimit të ankesave, dhe vendimi përfundimtar pritet të ketë ndikim të gjerë në marrëdhëniet ndëretnike dhe në stabilitetin politik të Maqedonisë së Veriut. Nëse ligji shfuqizohet, mund të rindezë tensionet ndëretnike, duke kërcënuar paqen e arritur me Marrëveshjen e Ohrit.
Lajmi është publikuar nga RT Balkan për ju.